Τίτλος του μαθήματος :

ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ & ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ Α.Ε.-AUDITING

 

Τύπος μαθήματος: Μεικτό

Ώρες/εβδομάδα:  3Θ/3Ε

Πιστωτικές μονάδες: 8

Τυπικό εξάμηνο:  Ζ’

Επίπεδο μαθήματος: ΜΕ (Ειδικότητας)

Προαπαιτούμενα μαθήματα: -

 

Σκοπός Διδασκαλίας

Σκοπός του μαθήματος είναι να φέρει τον σπουδαστή σε επαφή με την Ελεγκτική, η ύλη της οποίας καλύπτει βασικά δύο γνωστικά αντικείμενα:

Τη θεωρητική ανάπτυξη της έννοιας του Ελέγχου, τα διάφορα είδη και τη σημασία του, καθώς και την ιστορική του εξέλιξη και ακόμη το υποκείμενο του ελέγχου (ο ελεγκτής), το αντικείμενο του ελέγχου (τι ελέγχεται;) και τις ελεγκτικές διαδικασίες (την τεχνική και το περίγραμμα των εργασιών των ελεγκτών).

Τον Λογιστικό – Οικονομικό ή Εξωτερικό έλεγχο σε συνδυασμό με τον Εσωτερικό έλεγχο (Μεθοδολογία Εξωτερικού Ελέγχου ή «Αξιολόγηση της αξιοπιστίας του συστήματος Εσωτερικού Ελέγχου της επιχείρησης»).

Επίσης η διδασκαλία του μαθήματος έχει σκοπό να βοηθήσει τους σπουδαστές να κατανοήσουν:

1.   τις έννοιες του εσωτερικού και εξωτερικού ελέγχου των ανωνύμων εταιριών.

2.   την αναγκαιότητα του εσωτερικού ελέγχου στα πλαίσια κάθε οργανισμού και ιδιαίτερα στο οικονομικό τμήμα, όπου θα απασχοληθούν ως λογιστές.

3.   τις τεχνικές με βάση τις οποίες θα ελέγχουν ο ίδιοι άμεσα την λογιστική τους εργασία με βάση την νομοθεσία που διέπει κάθε οργανισμό, αλλά και έμμεσα τις υπόλοιπες δραστηριότητες του οργανισμού.

4.   τις ελεγκτικές διαδικασίες με τις οποίες η λογιστική τους εργασία θα ελεγχθεί είτε από το τμήμα εσωτερικού ελέγχου του οργανισμού, είτε από εξωτερικούς ελεγκτές.

 

Αναμενόμενα μαθησιακά αποτελέσματα

Να γνωρίσει ο σπουδαστής την έννοια , τη φιλοσοφία , το περιεχόμενο και το νομικό πλαίσιο του ελέγχου.

Να διαπιστώσει τους επιχειρηματικούς κινδύνους και τις καθημερινές προκλήσεις με τις οποίες έρχονται αντιμέτωπες οι επιχειρήσεις και ως εκ τούτου την αναγκαιότητα του λογιστικού – εξωτερικού ελέγχου και του εσωτερικού ελέγχου.

Να μελετήσει και να κατανοήσει τον Εσωτερικό Έλεγχο σε όλες του τις διαστάσεις ως ένα εργαλείο σύγχρονης διοίκησης.

Να αποσαφηνίσει τα όρια , τις αρμοδιότητες , τις ευθύνες , τις εξουσίες και το σύγχρονο πλαίσιο ενός σύγχρονου συστήματος Εσωτερικού Ελέγχου.

Να γνωρίσει τη διαφορά των εννοιών internal Control (σύστημα εσωτερικού ελέγχου) και internal Auditing (υπηρεσία εσωτερικού ελέγχου).

Να γνωρίσει το περιεχόμενο του Εξωτερικού Ελέγχου , την ανεξαρτησία του ελέγχου, την κοινωνική του διάσταση , τη σχέση ελεγκτή και ελεγχόμενου, τα ελεγκτικά πρότυπα.

Να αντιληφθεί τις ομοιότητες και τις διαφορές στους στόχους εσωτερικού και εξωτερικού ελέγχου.

Να κατανοήσει τα πλεονεκτήματα που θα προκύψουν από την ύπαρξη ενός ορθού συστήματος εσωτερικού ελέγχου (ασφαλιστικών δικλείδων) μέσα στον οργανισμό, το οποίο συνεχώς θα αξιολογείται και θα βελτιώνεται.

Να εξοικειωθεί με τον τρόπο που ο ίδιος θα καταστρώσει ένα σύστημα ασφαλιστικών δικλείδων για την λειτουργία του τμήματός του, τέτοιου που θα προλαμβάνει πιθανά λάθη και άλλα προβλήματα.

Να κατανοήσει τις τεχνικές με βάση τις οποίες ο ίδιος θα ελέγξει, και προληπτικά και εκ των υστέρων, τις λογιστικές και λοιπές εργασίες του τμήματός του, προκειμένου τα οικονομικά μεγέθη να είναι ακριβή με βάση την ισχύουσα νομοθεσία και οι οικονομικές καταστάσεις του οργανισμού να καθίστανται αξιόπιστες.

Να κατανοήσει τις τεχνικές, την μεθοδολογία και τις διαδικασίες με βάση τις οποίες οι οικονομικές καταστάσεις του οργανισμού, και συνεπώς η δική του εργασία, θα ελεγχθούν από τους εξωτερικούς ελεγκτές, ώστε να έχει την δυνατότητα να αντιμετωπίσει ικανοποιητικά τον εξωτερικό έλεγχο.

 

 

Περιγραφή του μαθήματος

Α) Περιγραφή του θεωρητικού μέρους του μαθήματος

Η φύση και το αντικείμενο της Ελεγκτικής

(Η έννοια και η σημασία του ελέγχου στην οικονομία μιας κοινωνίας. Το αντικείμενο του ελέγχου και οι στόχοι της Ελεγκτικής. Είδη ελέγχων. Το νομικό πλαίσιο της Ελεγκτικής. Η ευθύνη του ελεγκτή.)

Επιχειρηματικοί κίνδυνοι στη διοίκηση Επιχειρήσεων

(Έλεγχος και επιχειρηματικοί κίνδυνοι. Μελέτη των κινδύνων στα πλαίσια της ελεγκτικής θεωρίας και πρακτικής. Η σχέση του ελέγχου με την εταιρική διακυβέρνηση.)

Η ελεγκτική διαδικασία

(Αναδοχή και σχεδιασμός του ελέγχου. Στοιχεία εσωτερικής οργάνωσης και ελέγχου. Στοιχεία λογιστικού ελέγχου. Μελέτη του συστήματος εσωτερικού ελέγχου. Έννοια και συλλογή ελεγκτικών τεκμηρίων. Σύστημα εσωτερικών δικλείδων διεύθυνσης. Ουσιώδη σφάλματα στις οικονομικές καταστάσεις.)

Αξιολόγηση του συστήματος Εσωτερικού Ελέγχου της επιχείρησης.

(Χρόνος, μέσα και μέθοδοι μελέτης και αξιολόγησης του συστήματος εσωτερικής οργάνωσης της επιχείρησης. Μέθοδοι και τεχνικές επιλογής μονάδων από ένα πληθυσμό για εφαρμογή ελεγκτικών διαδικασιών . Στατιστική και μη στατιστική δειγματοληψία. Τεκμηρίωση του ελέγχου και φύλλα εργασίας του ελεγκτή.)

Οι αρχές, οι έννοιες και οι μέθοδοι των προηγουμένων κεφαλαίων , πώς εφαρμόζονται στις επιμέρους λειτουργίες και κυκλώματα των οργανισμών και επιχειρήσεων.

Η ενότητα των Πωλήσεων και εισπρακτέων λογ\σμών.

(Η συγκεκριμένη λειτουργία αναλύεται , αναφέρονται τα στάδια τα οποία πρέπει να διατρέχονται για να ολοκληρώνεται αποτελεσματικά , οριοθετούνται οι υπηρεσίες που την απαρτίζουν , παραθέτονται οι κίνδυνοι που ελλοχεύουν και την απειλούν και αναφέρονται μια σειρά από ελεγκτικά μέτρα και διαδικασίες που λαμβάνονται και εφαρμόζονται για την αποφυγή και αντιμετώπιση των κινδύνων αυτών.)

-          Η ενότητα των Αγορών και των πληρωτέων λογ\σμών. 

(Η συγκεκριμένη λειτουργία αναλύεται , αναφέρονται τα στάδια τα οποία πρέπει να διατρέχονται για να ολοκληρώνεται αποτελεσματικά , οριοθετούνται οι υπηρεσίες που την απαρτίζουν , παραθέτονται οι κίνδυνοι που ελλοχεύουν και την απειλούν και αναφέρονται μια σειρά από ελεγκτικά μέτρα και διαδικασίες που λαμβάνονται και εφαρμόζονται για την αποφυγή και αντιμετώπιση των κινδύνων αυτών.)

-          Τα αποθέματα και η απογραφή.

(Ερωτηματολόγιο εσωτερικού ελέγχου Αποθεμάτων. Πρόγραμμα ελέγχου Αποθεμάτων. Διαδικασίες απογραφής αποθεμάτων.)

-          Έλεγχος Παγίων

(Ερωτηματολόγιο εσωτερικού ελέγχου Παγίων. Πρόγραμμα ελέγχου παγίων στοιχείων.)

-          Η ενότητα Χρηματικά Διαθέσιμα

(Ταμείο – Τράπεζες , Πιθανοί κίνδυνοι που ενέχει το κύκλωμα – Τρόποι αντιμετώπισης της από τον Ελεγκτή.)

-          Χρεόγραφα – Συμμετοχές

(Αναλυτικό περιεχόμενο του κυκλώματος , κυριότεροι πιθανοί κίνδυνοι που απειλούν την ενότητα – Τρόποι αντιμετώπισης τους από τον Ελεγκτή.)

-          Τα δάνεια και οι τόκοι – Λοιπές υποχρεώσεις

(Γενικές έννοιες πάνω στις οικονομικές πράξεις χρηματοδότησης. Κυριότεροι κίνδυνοι που ενέχει η ενότητα – Τρόποι αντιμετώπισης τους από τον ελεγκτή.)

-          Το προσωπικό και η μισθοδοσία του

(Έξοδα προσωπικού. Κυριότεροι κίνδυνοι που απειλούν τη λειτουργία – Τρόποι αντιμετώπισης τους από τον ελεγκτή.)

-          Η ολοκλήρωση και ανασκόπηση του Ελέγχου

(Η ολοκλήρωση των εργασιών του ελεγκτή , επιθεώρηση των λογιστικών επιλογών της επιχείρησης , εξέταση των μετά τη σύνταξη του ισολογισμού γεγονότων , επαλήθευση της εφαρμογής των γενικών αρχών σύνταξης των οικονομικών καταστάσεων , έκδοση γνώμης – πιστοποιητικού , σύνταξη έκθεσης και υποβολή της στη γενική συνέλευση των μετόχων και τέλος παρουσία των ελεγκτών στη γενική συνέλευση των μετόχων.)

 

Β) Περιγραφή του εργαστηριακού μέρους του μαθήματος

Μάθημα 1ο   

Μάθημα 2ο    

ΜΕΡΟΣ Α’ – ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ

Μάθημα 3ο    

Μάθημα 4ο    

·         Άσκηση Εσωτ. Ελέγχου της διαδικασίας Απογραφής των Αποθεμάτων.

·         Άσκηση Εσωτ. Ελέγχου των Χρηματικών Διαθεσίμων.

·         Επεξήγηση της Βασικής Αρχής του Εσωτερικού Ελέγχου που αφορά την πλήρη διάκριση  των λειτουργικών διαδικασιών (συναλλακτικής, διαχειριστικής και λογιστικής) του οργανισμού. Άσκηση Εσωτ. Ελέγχου που αφορά την ροή εντολών και καθηκόντων του προσωπικού, καθώς και την ισχύ της βασικής αρχής.

ΜΕΡΟΣ Β’ - ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ

o       Αξιολόγηση αποτελεσμάτων εσωτερικού ελέγχου. Δείγμα ελεγχόμενων λογαριασμών. Πρόγραμμα του ελέγχου.

o       Εφαρμογή ελεγκτικών διαδικασιών (επιβεβαίωση υπολοίπων λογαριασμών, έλεγχοι συνάφειας, φυσική παρακολούθηση, αιφνιδιαστικοί έλεγχοι κλπ).

o       Καταγραφή αποτελεσμάτων ελέγχου σε Φύλλα Εργασίας.

o       Επισήμανση αλλοιώσεων λογαριασμών και οικονομικών καταστάσεων.

o       Προτεινόμενες διορθώσεις.

o       Παρατηρήσεις στην Έκθεση Ελέγχου και την Γνωμάτευση των ελεγκτών.

Μάθημα 5ο    

Επεξήγηση της ελεγκτικής διαδικασίας της Εξωτερικής Επιβεβαίωσης Υπολοίπων Πελατών με: επιλογή -βάσει κριτηρίων- πελατών που θα ελεγχθούν, αποστολή επιστολών επιβεβαίωσης, συλλογή απαντήσεων, καταγραφή σε Φύλλα Ελέγχου, αποτελέσματα ελέγχου, αλλοιώσεις οικονομικών καταστάσεων, διορθώσεις. 10 Ασκήσεις.

Μάθημα 6ο    

·         Έλεγχος της εφαρμογής της Αρχής του Διαχωρισμού των Χρήσεων σε σχέση με τις Πωλήσεις (5 Ασκήσεις).

·         Ανάλυση των επιπτώσεων των μη ορθών λογιστικών χειρισμών των λογαριασμών των Πωλήσεων ή/και του Τελικού Αποθέματος στις Οικονομικές Καταστάσεις. Διορθώσεις.

Μάθημα 7ο    

·         Έλεγχος της εφαρμογής της Αρχής του Διαχωρισμού των Χρήσεων σε σχέση με τις Αγορές (7 Ασκήσεις).

·         Ανάλυση των επιπτώσεων των μη ορθών λογιστικών χειρισμών των λογαριασμών των Αγορών ή/και του Τελικού Αποθέματος στις Οικονομικές Καταστάσεις. Διορθώσεις.

Μάθημα 8ο    

Έλεγχος Εσόδων και Εξόδων (4 Ασκήσεις).

·         Έλεγχος της εφαρμογής της Αρχής του Διαχωρισμού των Χρήσεων σε σχέση με τα Έσοδα και τα Έξοδα.

·         Ανάλυση των επιπτώσεων των μη ορθών λογιστικών χειρισμών των λογαριασμών των Εσόδων και Εξόδων στις Οικονομικές Καταστάσεις. Διορθώσεις.

Έλεγχος της διαδικασίας Απογραφής (5 Ασκήσεις).

·         Έλεγχος της Απογραφής των περιουσιακών στοιχείων του οργανισμού και ειδικά των αποθεμάτων (επιβεβαίωση ύπαρξης, ποσότητας, αξίας αποτιμήσεως – εντοπισμός απαξιωμένων,  αχρήστων, πλεονάσματος, ελλείμματος – αναγκαιότητα εξωτερικού εκτιμητή – αποθέματα σε τρίτους, αποθέματα τρίτων στην αποθήκη κλπ).

·         Ανάλυση των επιπτώσεων των μη ορθών λογιστικών χειρισμών στις Οικονομικές Καταστάσεις. Διορθώσεις.

Μάθημα 9ο    

·         Έλεγχος των Ενσώματων Ακινητοποιήσεων (5 Ασκήσεις), των Συμμετοχών και Χρεογράφων (1 Άσκηση) και των Χρηματικών Διαθεσίμων (2 Ασκήσεις).

·         Ανάλυση των επιπτώσεων των μη ορθών λογιστικών χειρισμών των παραπάνω λογαριασμών, στις Οικονομικές Καταστάσεις. Διορθώσεις.

Μάθημα 10ο

Μελέτη περίπτωσης πραγματικών δημοσιευμένων οικονομικών καταστάσεων μιας Α.Ε.

Εντοπισμός ενδείξεων για την οικονομική κατάσταση της εταιρίας από τα οικονομικά μεγέθη της.

Μελέτη των παρατηρήσεων της Γνωμάτευσης των Ορκωτών Ελεγκτών.

Αναμόρφωση των σχετικών με τις παρατηρήσεις μεγεθών.

Υπολογισμός του πραγματικού Αποτελέσματος Χρήσης.

Μάθημα 11ο

Αναφορά στην έννοια των οψιγενών ή μεταγενέστερων της ημερομηνίας σύνταξης των οικονομικών καταστάσεων γεγονότων και συνοπτική επεξήγηση της λογιστικής αντιμετώπισής τους με βάση την νομοθεσία. - 5 Ασκήσεις.

Μάθημα 12ο

Ασκήσεις επανάληψης με βάση το πρόγραμμα του εκπαιδευτικού:

  1. Εξωτερική επιβεβαίωση υπολοίπων.
  2. Πωλήσεις.
  3. Αγορές.
  4. Αποθέματα.
  5. Πάγια και Συμμετοχές.
  6. Χρηματικά Διαθέσιμα.
  7. Οψιγενή γεγονότα

Μάθημα 13ο

Ασκήσεις επανάληψης με βάση τα αιτήματα των σπουδαστών.

 

Εξέταση μαθήματος

Το θεωρητικό μέρος του μαθήματος εξετάζεται σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, τον εσωτερικό κανονισμό και τον κανονισμό σπουδών του ιδρύματος.

Στο εργαστηριακό μέρος οι σπουδαστές θα  συμμετάσχουν σε 2 εργασίες και 3 ενδιάμεσες εξετάσεις, 15λεπτης διάρκειας, με το σύστημα πολλαπλής επιλογής κατά την διάρκεια του εξαμήνου, και στο τέλος θα συμμετάσχουν σε Τελικές εξετάσεις

 

Βιβλιογραφία

1.         Θεοδώρα Παπαδάτου, «Εσωτερικός & Εξωτερικός Έλεγχος Α.Ε.», Εκδόσεις Σάκκουλα, 2001

2.         Θεοδώρα Παπαδάτου, «Εσωτερικός & Εξωτερικός Έλεγχος Α.Ε. – Πρακτικές Εφαρμογές», Εκδόσεις Σάκουλα, 2001

3.         Κωνσταντίνος Καραμάνης, «Σύγχρονη Ελεγκτική», Εκδόσεις Οικον.Παν/μίου Αθηνών, 2008

4.         Βασίλειος Λουμιώτης, «Θέματα Εφαρμοσμένης Λογιστικής & Ελεγκτικής», Εκδόσεις Σ.Ο.Ε.Λ., 2009.

5.         Φίλος Ιωάννης, «Σύστημα Εσωτερικού Ελέγχου Επιχειρήσεων», Εκδόσεις IQ GROUP, 2004

6.         Κάντζος Κωνσταντίνος, «Ελεγκτική – Θεωρία και Πρακτική», Εκδόσεις Σταμούλη, 2006

7.         G. Cosserat, «Modern Auditing», Εκδόσεις John Wiley and Sons Ltd, 1999.

8.         Meigs W., Larsen J., «Ελεγκτική», Εκδόσεις Παπαζήση, 1984